Draaiboek: doel, uitgangspunten, thema's en structuur

Het draaiboek is een dynamisch instrument. Aanpassingen aan het draaiboek verneem je via Schooldirect en de socialemediakanalen Facebook en Twitter


Doel van het draaiboek

Het is een instrument om individuele scholen, ondanks de onzekere factoren, een houvast te bieden voor de herstartfase. Je kan checken of je al aan alle aspecten van een heropstart in je school gedacht hebt, ook als je daar nu al proactief mee bezig bent. 

Dit instrument zal je helpen om te bepalen wat in je situatie mogelijk is. Ga in overleg met je preventieadviseur en het lokaal overlegcomité over het draaiboek en maak op basis van een risicoanalyse goede afspraken. Zo kan het draaiboek je helpen om je plan van aanpak op maat van jouw school goed te ontplooien.

Daarnaast wil het draaiboek de neuzen in dezelfde richting zetten, met respect voor de professionaliteit en autonomie van scholen.

Naar boven

Uitgangspunten

Het draaiboek gaat uit van volgende 5 uitgangspunten:

  • De gezondheid en veiligheid van onderwijsprofessionals en leerlingen staan op de eerste plaats.
  • Scholen zijn de regisseur van het onderwijsproces en rekenen op ondersteuning van pedagogische begeleiding en andere onderwijsactoren.
  • Het is voor niemand een verloren schooljaar.
  • De onderwijstijd wordt tot het einde van het schooljaar gemaximaliseerd.
  • Een faire evaluatie voor alle leerlingen.

Uitgangspunt 1: de gezondheid en veiligheid van onderwijsprofessionals en leerlingen staan voorop

  • Een nul-risico bestaat niet, dat is ook zo in niet-coronatijd. Maar zonder voldoende ruime medische garanties herstart het onderwijs op school niet. De overheid neemt enkel minimale én beheerste risico’s.
  • Een heropstart gebeurt in samenspraak met en op advies van de experten die de globale exit-strategie bepalen. Elke heropstart zal gepaard gaan met het nemen van een aantal noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. De expertgroep over de exitstrategie (de GEES), o.l.v. prof. dr. Erika Vlieghe, gaf positief advies over het draaiboek.

Ook de mentale gezondheid van onderwijsprofessionals en leerlingen verliezen we niet uit het oog. Ondanks de overmachtssituatie, die angst en onzekerheid creëert, blijven scholen doen waar ze goed in zijn: preteaching én onderwijs op school organiseren, vaak in combinatie met opvang. Dat is een bijzondere uitdaging, waarvoor scholen waardering en ondersteuning verdienen.

Uitgangspunt 2: de scholen zijn de regisseur van het onderwijsproces en rekenen op de ondersteuning van pedagogische begeleiding en andere onderwijsactoren

  • Vlaanderen mag trots zijn op haar scholen. Ze bewijzen zich keer op keer in internationaal onderzoek. Ook uit onderzoek blijkt hoeveel vertrouwen de burger heeft in ons onderwijs.
  • Ook in corona-tijd bewijzen scholen dat zij het best geplaatst zijn om het onderwijsproces in goede banen te leiden en dat ze snel kunnen schakelen. Meer dan ooit geldt dus het vertrouwen in de professionaliteit en kwaliteit van de scholen en respect voor hun autonomie.

Uitgangspunt 3: het is voor niemand een verloren schooljaar

  • Vóór 13 maart, de dag waarop de coronamaatregelen ingingen, was veel leerstof al gegeven en waren al veel evaluaties gebeurd. Op die basis werken scholen de rest van dit schooljaar verder. 
  • Maar ook in het schooljaar 2020-2021 dragen scholen de pedagogische gevolgen van de coronacrisis nog mee.
  • Scholen ontwikkelen een planmatige aanpak voor de start van het nieuwe schooljaar die toelaat gericht in te spelen op de gevolgen van de coronacrisis op hun leerlingen en die zo goed en zo snel mogelijk weg te werken.

Uitgangspunt 4: de onderwijstijd wordt tot het einde van het schooljaar gemaximaliseerd.

  • Door de schorsing van de lessen op school vanaf midden maart ging onderwijstijd verloren. Daarom is het motto voor de rest van het schooljaar: onderwijstijd maximaliseren. 
  • We gaan ervan uit dat leren voor de rest van het schooljaar voor sommige leerlingen nog via blended learning zal gebeuren, dus via een mix van leren met en zonder technologie. Bijvoorbeeld: een combinatie van e-learning en klassikaal leren op school.
  • Voor het tweede en vierde jaar secundair onderwijs is de herstart einde mei of begin juni in zicht, mits de heropstart in andere maatschappelijke sectoren gunstig wordt geëvalueerd en lessen op school hernemen voldoende veilig wordt geacht.
  • Voor de resterende leerjaren en leerlingengroepen is dat perspectief er nog niet. We zijn daar als onderwijsveld mede afhankelijk van de beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad.
  • De onderwijstijd maximaliseren en 2019-2020 voor niemand een verloren schooljaar laten zijn, zijn dus bijzondere uitdagingen.

Uitgangspunt 5: een faire evaluatie voor alle leerlingen

  • Leren is voor de rest van dit schooljaar belangrijker dan evalueren. Zowel in de preteaching-fase als na de herstart van de lessen op school komt het erop aan de onderwijstijd te maximaliseren. Als je tijd stopt in evalueren, doe dat dan vooral formatief, met als doel het individuele leertraject van leerlingen op te volgen en hun daarover feedback te geven. Op welk ogenblik er nog summatieve toetsen kunnen volgen, hangt in grote mate samen met het exit-scenario dat zal uitgevoerd worden.
  • 2019-2020 was voor iedereen in onderwijs speciaal en stresserend. Zorg ervoor dat alle leerlingen een faire evaluatie krijgen. Geef elke leerling genoeg kansen om zich te bewijzen. Zorg ervoor dat de eventuele summatieve evaluaties transparant, eerlijk, billijk, behoorlijk en passend zijn. Geef leerlingen zo nodig het voordeel van de twijfel.

Naar boven

Thema's en structuur

Thema's

Het draaiboek behandelt 5 thema’s:

  1. Veiligheid
  2. Mensen
  3. Leren
  4. Organiseren
  5. Evalueren en attesteren

Het thema veiligheid staat centraal en vormt het vertrekpunt voor alle beslissingen die scholen achtereenvolgens nemen (en bijsturen) over de andere 4 thema’s. 

Structuur

Elk thema van het draaiboek heeft dezelfde structuur:

  • Uitgangspunten: een specifiëring van de 5 algemene uitgangspunten.
  • Verplichtingen: zijn verplicht te volgen door alle scholen.
  • Adviezen: zijn richtinggevend, maar niet verplicht te volgen en afhankelijk van lokale context.
  • Ondersteunende vragen: aspecten waarover de school zelf het denkproces moet opvatten (cf. geheugensteuntjes).

In de eerste versie van het draaiboek werden adviezen richtlijnen genoemd. Maar het onderscheid tussen maatregelen en richtlijnen was niet duidelijk voor vele lezers. Vandaar dat we richtlijnen voortaan adviezen noemen.

Naar boven


Extra informatie