Update corona: veilig examens organiseren

  • 18 november 2020

Scholen zijn momenteel volop bezig met de voorbereidingen van een evaluatieperiode in december. Dat is in coronatijd allesbehalve evident. In overleg met de onderwijsverstrekkers willen we de scholen ondersteunen in dit proces met aanbevelingen, tips en verduidelijkingen. Zo geven we houvast als scholen nog zoekende zouden zijn en vangen we vragen op die hier en daar nog leven over het organiseren van examens in het secundair onderwijs, het volwassenenonderwijs en het deeltijds kunstonderwijs. In het basisonderwijs kan de gewone werking doorgaan, uiteraard volgens de richtlijnen.
Grote leerlingenstromen vermijden en verplaatsingen beperken blijft ook bij de organisatie van examens het uitgangspunt. Code oranje blijft gelden voor het secundair onderwijs, code rood voor het deeltijds kunstonderwijs en het volwassenenonderwijs.
Uit de laatste cijfers van het CLB weten we ook dat de helft van de besmettingen bij leerlingen zich voordoen bij leerlingen 2de en 3de graad secundair onderwijs. Het blijft dus van belang om ook bij het organiseren van de examens de contacten maximaal te beperken.
Blijf de volgende basisprincipes hanteren:

  • Veilig examens organiseren: 

    • Ventileer en verlucht de lokalen.
    • Was of ontsmet de handen bij het binnenkomen van een lokaal.
    • Hou zoveel mogelijk afstand tussen leerlingen/cursisten en personeel.
    • Draag steeds een mondmasker, ook tijdens het examen.
  • Iedereen heeft recht op een faire evaluatie.
  • Aandacht voor examens in functie van onderwijsloopbaanbegeleiding van leerlingen.
  • Stem lokaal lokaal goed af met personeelsleden, leerlingen, cursisten en ouders. Maak duidelijke afspraken en communiceer deze helder naar iedereen. 
  • Bij vragen rond evaluatie en klassenraden kan je steeds beroep op de ondersteuning van de pedagogische begeleidingsdienst.


Veiligheidsadviezen

Extra aandacht voor volgende veiligheidsadviezen:

  • Leerlingen en cursisten verplaatsen zich bij voorkeur op eigen kracht en/of met eigen vervoer naar de plaats van het examen.
  • De toegang tot de examenplaats gebeurt via eenrichtingsverkeer en gemarkeerde loopwegen. Leerlingen/cursisten wachten bij voorkeur in openlucht. Na het examen verlaten leerlingen en cursisten indien mogelijk onmiddellijk en individueel de locatie.
  • Zoek indien nodig en indien mogelijk alternatieve examenlocaties (sportzalen, grote vergaderzalen, feestzalen,...). Ga hierover in overleg met het lokaal bestuur, privéondernemingen, vzw’s, ...
  • Reinig de werkbladen en andere oppervlakten voor elk examen grondig. Ook materiaal en computers moeten voor gebruik grondig gereinigd worden. Laat zo weinig mogelijk materiaal (geodriehoek, tekenmateriaal, gereedschappen, rekenmachine, ...) uitwisselen.
  • Zieke leerlingen, cursisten en personeelsleden blijven thuis. Als een leerling of cursist ziek wordt tijdens een examen, wordt hij volgens de geldende richtlijnen apart gezet tot hij naar huis kan.

Secundair onderwijs

Een examensituatie is in principe veiliger dan een lessituatie (leerlingen werken in stilte en verder uit elkaar). Het mengen van klasgroepen is mogelijk, zolang de basisprincipes rond veiligheid gerespecteerd worden.

Leerlingen 1ste graad 

  • Momenteel voltijds naar school, beperkt afstandsonderwijs is mogelijk.
  • Het organiseren van examens kan volgens de normale werking. Hou wel rekening met examens van andere graden en vermijd zo dat er te veel leerlingen tegelijkertijd aanwezig zijn op school.

Leerlingen 2de en 3de graad 

  • Momenteel maximaal 50% contactonderwijs om de verplaatsingen per dag te verminderen en zoveel mogelijk contacten te beperken.
  • Mogelijke lesscenario’s op dit moment: 
    • Halve klassen week-om-week lesgeven (= virologisch beste scenario)
    • Halve klassen een aantal volle dagen per week lesgeven
    • Hele klassen dag-om-dag les te geven
    • Een deel van de leerlingen volgt elke voormiddag les en een ander deel elke namiddag (= virologisch sterk afgeraden)
  • Als je dit vertaalt naar de examenperiode, zijn er verschillende overwegingen die je kan meenemen in je denkproces: 
    • Alternatieven voor een schriftelijk examen: bijboorbeeld een mondeling (online) examen, permanente evaluatie, examenopdracht voor thuis, digitaal meerkeuze-examen, open boek, ...
    • Examenduur beperken om zo te vermijden dat grote groepen lang in eenzelfde lokaal moeten verblijven.
    • Verschillende starturen van het examen van andere leerlingengroepen om de leerlingenstromen te beperken en te scheiden.
    • Examenperiode zo efficiënt mogelijk en verspreid mogelijk organiseren

Het is belangrijk om je schoolteam, leerlingen en ouders te betrekken bij je denkproces. Maak met hen duidelijke afspraken en communiceer helder.

  • Het organiseren van studie op school is mogelijk. Respecteer daarbij de basisprincipes rond veiligheid en beperk deze studie tot leerlingen die het echt nodig hebben (bijvoorbeeld moeilijke thuissituatie).
  • Het blijft mogelijk om af te wijken van de leerlingenevaluatie zoals opgenomen in het schoolreglement mits inspraak van de schoolraad en het LOC.
  • Voor een aantal doelen is evaluatie op dit moment moeilijk of onmogelijk (bijvoorbeeld zwemmen). Met de sociale partners en werk wordt bekeken hoe stages en duaal leren in coronatijd aangepakt worden. Deze leidraad geeft al meer informatie.
  • De evaluatie van praktijkvakken gebeurt in heel wat scholen onder de vorm van permanente evaluatie en/of in kleine groepen.
  • De mogelijkheid van het inzetten op remediërende maatregelen (bijvoorbeeld vakantietaken..) blijft gelden.
  • Neem voldoende tijd om de resultaten te bespreken met ouders en leerlingen. Kies bij voorkeur voor digitale of telefonische oudercontacten. Uitzonderlijk is een oudercontact op school wel mogelijk (bv. bij slechtnieuwsgesprekken). Leerlinggesprekken kunnen op school of digitaal.
  • Wees extra waakzaam voor het welbevinden van leerlingen. Besteed expliciete aandacht aan de onderwijsloopbaanbegeleiding. Veranderen van studierichting kan tot en met 15 januari 2021. Nadien is een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad nodig. Ga nu reeds met je schoolteam na hoe je leerlingen die van studierichting of school veranderen na de kerstvakantie zo goed mogelijk kan integreren.

Volwassenenonderwijs

  • Vandaag telt code rood in het volwassenonderwijs (maximaal 10 cursisten in een lokaal en maximaal 25% van de capaciteit op de campus in CVO en 50% in CBE op een lesweek).
  • Een afwijking van het centrumreglement rond evaluatie is mogelijk.
  • Voor evaluaties gelden alle veiligheidsmaatregelen (verluchten en ventilatie, afstand houden, handhygiene en dragen van mondmaskers…)
  • Geef de voorkeur aan een digitale evaluatie op afstand. Indien dit niet mogelijk is, ga indien nodig op zoek naar alternatieve examenlocaties (sportzalen, grote vergaderzalen, feestzalen,...) om zo groepen veilig te examineren, in dat geval kan dit ook in grotere groepen dan 10. Ga hierover in overleg met het lokaal bestuur, privé-ondernemingen, vzw’s, ...

Deeltijds kunstonderwijs

  • Voor de evaluatie blijven de veiligheidsmaatregelen onverkort gelden, zoals bepaald in code rood

    • +12-jarigen: evaluatie in principe digitaal of maximum 1 op 1
    • - 12-jarigen: mondmasker is verplicht bij zang.
  • Binnen de regelgeving wordt een voorstel uitgewerkt zodat afwijkingen van het academiereglement rond evaluatie mogelijk zijn.