Heropstart van de lessen op school: informatie voor scholen

  • Vragen over de heropstart van de lessen op school beantwoordt het beleidsdomein Onderwijs en Vorming zo snel mogelijk. De antwoorden vind je op deze webpagina.

Veiligheid en bescherming

Organisatie en ondersteuning

Evalueren en attesteren

 

Hoe organiseer je veilig proclamaties?

Vraag eerst advies aan je preventieadviseur.

Ouders mogen uitzonderlijk aanwezig zijn op de proclamaties als onderstaande veiligheidsvoorschriften, die ook gelden voor religieuze en niet-confessionele ceremonies, kunnen nageleefd worden:

Voor 1 juli:

  • Organiseer bij voorkeur de proclamatie in openlucht.
  • Behoud de bestaande contactbubbels. Schoolpersoneel dat niet in een bubbel hoeft te zijn, vermijdt om contactbubbels te betreden.
  • Hou voldoende afstand (1,5 meter) en vermijd fysiek contact. Dit geldt niet voor personen die onder hetzelfde dak wonen.
  • Zorg voor 10m² per persoon. Eventueel kan je de proclamatie buiten de school organiseren.
  • Bewaak het maximum aantal toegelaten personen: 100 personen.
  • Vermijd zoveel mogelijk verplaatsingen.
  • Zorg voor zitplaatsen. 
  • Deel geen eten en drinken uit aan de genodigden om onnodige contacten te vermijden.
  • Zorg voor aparte in- en uitgangen en een goede doorstroom.
  • Voorzie handgel aan de ingang.
  • Reinig alle materialen en oppervlakten goed.
  • Vraag ouders en leerlingen secundair ouder dan 12 jaar om een mondmasker te dragen.

Vanaf 1 juli mag je 200 personen toelaten. Bovenstaande veiligheidsvoorschriften blijven ook gelden vanaf 1 juli.

Het is niet verplicht om een proclamatie te organiseren.

De proclamatie: 7 alternatieve coronaconcepten

Naar boven

Wie moet een mondmasker dragen?

Naar boven

Moeten leerlingen en onderwijspersoneel een mondmasker dragen tijdens het examen?

  • Leerlingen en onderwijspersoneel dragen verplicht een mondmasker bij het betreden en verlaten van het examenlokaal.
  • Leerlingen mogen hun mondmasker afzetten tijdens het examen. Als ze hun zitplaats verlaten, moeten ze opnieuw hun mondmasker opzetten. Ook wanneer er niet voldoende afstand mogelijk is, moet een mondmasker (bv. bij ophalen van examens, bij eventuele controles van rekenmachines, handboeken).

Naar boven

Kan je beschermingsmateriaal aanvragen?

De meeste scholen hebben zelf voldoende beschermingsmateriaal verzameld. Heb je ondanks de genomen initiatieven en inspanningen toch een acuut gebrek aan mondmaskers? Dan kan je scholengemeenschap dat signaleren aan AGODI. Als je niet tot een scholengemeenschap behoort, meld je het zelf. Dit doe je via het callcenter Corona & Onderwijs: 02 553 27 46.

  • AGODI brengt alle meldingen in kaart en maakt een verdeling op basis van de beschikbaarheden van mondmaskers uit de Vlaamse strategische noodvoorraad. De verdeling van mondmaskers gebeurt via een verdeelpunt per provincie. Daar haal je per scholengemeenschap of school (als je niet tot een scholengemeenschap behoort) het beschermingsmateriaal op.
  • Geef aan je scholengemeenschap het aantal leerlingen en het aantal personeelsleden mee die nog een mondmasker nodig hebben. Kijk eerst of er een oplossing mogelijk is binnen je scholengemeenschap. 
  • Hou er rekening mee dat de strategische noodvoorraad voorbehouden wordt voor de scholen die met een grote nood te kampen krijgen.

Naar boven

Hoe zorg je voor voldoende afstand?

  • Contactbubbels op school zo veel mogelijk gescheiden houden, is prioritair.
  • Zorg voor contactbubbels met vaste groepen. Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat kinderen niet de motor zijn van de verspreiding van het virus.
    • In het secundair onderwijs: contactbubbels van een 10-tal leerlingen met een maximum van 14 leerlingen
      • Met een minimumoppervlakte van 4m² per leerling en 8m² per leraar in het secundair onderwijs. Je klasgroepen halveren zal hier dus meestal aan de orde zijn. 
    • In het basisonderwijs: de klasgroep is de contactbubbel.
      • Deze groottes zijn belangrijk in functie van contact tracing.
    • Voorzie voor elke groep een vast klaslokaal en een vaste plek voor elke leerling.
  • De minimumafstand tussen personen in kader van social distancing is 1,50 meter. Social distancing is echter niet verplicht:
    • In het kleuteronderwijs tussen kleuters onderling en tussen personeelsleden en kleuters
    • In het lager onderwijs tussen leerlingen onderling
  • Op plaatsen waar groepen samenkomen, blijft 1,50 meter afstand tussen de groepen noodzakelijk.
  • Creëer voor elke leraar een vaste plaats in de leraarskamer.

Lees meer over de verplichtingen omtrent fysieke organisatie.

Naar boven

Hoe maak en behoud je contactbubbels?

  • Secundair onderwijs: maak en behoud contactbubbels door vaste groepen van een 10-tal leerlingen te vormen (maximum 14 leerlingen).  Dit betekent meestal dat je je klasgroep moet halveren.
  • Basisonderwijs: de klasgroep is de contactbubbel.
  • Voorzie voor elke groep een vast klaslokaal en een vaste plek voor elke leerling.
  • Houd contactbubbels zoveel mogelijk gescheiden.
  • Schoolpersoneel dat niet in een bubbel hoeft te zijn, vermijdt om contactbubbels te betreden en houdt altijd voldoende afstand van alle contactbubbels op school. Als het toch nodig is om een bubbel te betreden, moet er altijd voldoende afstand bewaard blijven van de leerlingen. Lees meer over hoe je voldoende afstand bewaart.

Naar boven

Hoe zorg je voor voldoende handhygiëne?

Voorzie tijd voor handhygiëne. Wanneer?

  • Na betreden van de school.
  • Bij binnenkomen van de klas (na speeltijd).
  • Na toiletbezoek.
  • Voor de maaltijd.
  • Voor het verlaten van de school.
  • Na het hoesten of niezen.
  • Zie bij de jongste kinderen toe op het correct wassen van de handen. Meer info op Handige Hans.

Voorzie voldoende materiaal om handen te wassen – gebruik geen stoffen handdoeken of drogers, maar papieren doekjes.

Lees meer adviezen in het thema veiligheid van het draaiboek.

Naar boven

Hoe bereid je je voor op schooljaar 2020-2021?

Met een plan met maatregelenen per pandemieniveau kan je je voorbereiden op verschillende scenario's en je organiseren. Het plan biedt een overzicht voor de onderwijsinstellingen van alle onderwijsniveaus. Het beleidsdomein Onderwijs en Vorming stelde dat plan op, in overleg met de GEES-werkgroep, de sociale partners en de onderwijsministers van de verschillende gemeenschappen.

Het centrale uitgangspunt van het plan is om in elk mogelijk scenario het recht van leren maximaal te garanderen, zonder daarbij de veiligheid van het onderwijspersoneel en de leerlingen uit het oog te verliezen.

Het plan hanteert 4 mogelijke pandemieniveaus:

  • Nul (niveau groen)
  • Laag (niveau geel)
  • Matig (niveau oranje)
  • Hoog (niveau rood)

De Veiligheidsraad bepaalt welk niveau op elk moment van toepassing is. Op 1 september wordt er gestart op niveau geel, onder voorbehoud van de evolutie van de besmettingen. Vanaf niveau geel maakt elke onderwijsinstelling een lokale risicoanalyse op.

Per niveau zijn er allerlei maatregelen bepaald, zoals het aantal leerlingen dat tegelijk op school zit, het aantal dagen op school, afstandsonderwijs, derden op school, groepsactiviteiten, speelplaatsregels, extra-murosactiviteiten, mondmaskers, social distancing, gebruik van infrastructuur, verluchting, extra beschermingsmateriaal, inschrijvingen, stages en examens.

De draaiboeken zullen zo snel mogelijk geactualiseerd worden met de informatie uit de pandemiescenario's voor schooljaar 2020-2021. Hou Schooldirect en de socialemediakanalen Facebook en Twitter in de gaten.

Naar boven

Ben je verplicht te herstarten?

  • Je mag pas heropstarten als je school alle voorwaarden rond veiligheid kan naleven. Lukt het niet op een voldoende veilige manier, dan kan je ook later heropstarten of keuzes maken naar aantal leerjaren dat herstart en aantal lesdagen op school.
  • Is je risicoanalyse gunstig, maak dan op basis daarvan pedagogische keuzes, rekening houdend met wat in jouw situatie mogelijk en wenselijk is.

Naar boven

Hoe gebruik je het draaiboek?

  • Gebruik het draaiboek als houvast bij de concrete voorbereiding van de herstart. Je leest bij elk thema wat de maatregelen zijn die je moet nemen en de richtlijnen die je kan volgen.
  • Je kan nagaan of je aan alle aspecten van een herstart in je school dacht. Bij elk thema vind je een checklist met ondersteunende vragen.
  • Het draaiboek is een dynamisch instrument. Aanpassingen aan het draaiboek verneem je via Schooldirect en de socialemediakanalen Facebook en Twitter.

Naar boven

Hoe communiceer je naar ouders?

Modelbrieven en vertaalfiches

Moet je nog volledig heropstarten? Of breid je de heropstart van het aantal leerjaren uit? Stel ouders gerust met onderstaande modelbrieven. Pas de modelbrieven aan naar de situatie van jouw school.

Modelbrief: Veilig herstarten - we werken eraan

docx bestandVoorbeeldbrief voor ouders: Veilig herstarten - we werken eraan (27 kB)

Vertaalfiches voor anderstalige ouders

Modelbrieven: Onze school herstart. Wat betekent dat voor jou en je kind?

Gebruik deze modelbrief om ouders te informeren over wat de heropstart voor hen betekent:

Vertaalfiches voor anderstalige ouders

Basisonderwijs:
Secundair onderwijs:

Tips van Klasse

Naar boven

Kan je een leerling verplichten om naar school te komen?

  • Je kunt geen leerlingen verplichten om naar school te komen. Geven ouders of leerlingen aan dat ze ongerust zijn, ga dan het gesprek aan. Je kunt het CLB, de interne leerlingenbegeleiding of de zorgcoördinator inschakelen om zo angstgevoelens bespreekbaar te maken.
  • Bij de heropstart moet je opnieuw starten met de registratie van je leerlingen. Leerlingen die niet naar school komen omdat hun ouders en/of zij zelf bang zijn, kan je wettigen met code P. In deze context gebruik je dus het best geen code B, zodat je kwetsbare leerlingen niet extra treft door het mogelijke verlies van hun schooltoelage.
  • Vind meer informatie over hoe je de afwezigheden van je leerlingen registreert.

Naar boven

Wat met leerlingen in asielcentra?

  • Ook leerlingen in asielcentra die tot de groepen behoren waarvoor de lessen hervat worden, worden op school verwacht.  Voor de leerlingen in asielcentra gelden dezelfde richtlijnen als voor de andere leerlingen.
  • Het bewijs van een negatieve COVID-test mag ook voor de leerlingen in de asielcentra niet als voorwaarde opgelegd worden om naar school te komen. 

Naar boven

Wat met leerlingen uit buurlanden?

  • In het kader van het herstarten van de lessen op school, kunnen leerlingen, studenten en stagairs uit buurlanden naar België komen.
  • Leerlingen uit de buurlanden volgen de regels van hun land voor de grensovergangen.
  • Het is aangewezen om voor de leerlingen een bewijs van inschrijving af te leveren.
  • Leerlingen die normaal gezien met het openbaar vervoer komen, controleren best de websites van het openbaar om te zien of hun bus of trein rijdt. 

Naar boven

Hoe organiseer je leerlingenvervoer?

  • Leerlingenvervoer speelt een belangrijke rol bij de heropstart. Tegelijkertijd blijft de veiligheid van alle leerlingen én het aanwezige personeel op de bus een absolute basisvoorwaarde. Tot het einde van het schooljaar blijft social distancing (1,50 meter) daarom de norm op het leerlingenvervoer, in combinatie met het gebruik van mondmaskers
  • De eerder gemaakte afspraken blijven gelden: de leerlingen zitten geschrankt op de bus, 1 leerling per rij, én leerlingen dragen waar mogelijk een mondmasker.

De afstandsregels beperken de capaciteit gemiddeld tot 25% van de volledige bezetting. Wanneer blijkt dat de vervoersvraag van je school hoger ligt dan 25% van de capaciteit van de bussen die je school in beheer heeft, wordt er geprobeerd om bijkomende capaciteit te voorzien door na te gaan of:

  • De capaciteit van de ingezette voertuigen anders gebruikt kan worden (bijvoorbeeld: afspraken maken met andere scholen).
  • Een rit eventueel een bijkomende lus kan rijden binnen zijn rijmoment om bijvoorbeeld een klein aantal leerlingen op te halen in de buurt van de school.
  • Een ongebruikte bus van een andere beherende school ingezet kan worden, in afspraak met de exploitant en de beherende school. Momenteel rijdt immers nog ongeveer 40% van de beschikbare bussen niet.
  • Er een groter voertuig ingezet kan worden.

Wanneer geen van bovenstaande mogelijkheden een oplossing biedt en wanneer de risicoanalyse van je preventieadviseur garandeert dat alle leerlingen hun mondmasker kunnen aanhouden tijdens de volledige busrit, wordt als laatste overgegaan tot een capaciteitsverhoging tot 50% van 1 of meerdere van de bussen die je school in beheer heeft. In dat geval blijven de eerste 2 rijen wel leeg, om de chauffeur en de busbegeleider te beschermen.

Als school hoef je zelf niet naar oplossingen te zoeken. Je hoeft ook op voorhand geen selectie te maken van het aantal vervoersvragen dat je doorgeeft.

Heb je leerlingen met een vervoersnood, die het schoolbusvervoer nodig hebben? Geef de vraag dan door aan je provinciaal aanspreekpunt van De Lijn. Zij doen het nodige volgens de mogelijkheden die beschikbaar zijn om zoveel mogelijk leerlingen in te plannen voor dit huidige schooljaar.

Afspraken rond veiligheid en hygiëne

Planning

Je school krijgt zo snel mogelijk een gepaste planning. De planning moet ook aangepast worden op basis van welke leerlingen er vervoerd moeten worden. Hou er rekening mee dat de planning van dag tot dag kan verschillen. Het is bijzonder belangrijk om snel een volledig beeld te krijgen van welke leerlingen op welke dag vervoerd moeten worden en naar waar. Het plannen van deze ritten kan enkele dagen in beslag kan nemen, afhankelijk van situatie tot situatie en van de zone en/of school. Voor last-minute wijzigingen is minstens 24 uur nodig. 

Bezorgdheden, vragen of opmerkingen?

Naar boven

Mag een leerling in duaal leren of leren en werken gaan werken?

Hervatting overeenkomsten 

De werkcomponent in alternerende opleidingen wordt hervat volgens de fasering die voorzien is bij de heropstart van de economie.

Voorwaarden voor hervatting

Zodra de onderneming haar activiteiten terug kan hervatten (of wanneer deze niet gestopt zijn)* én wanneer de onderneming het opportuun en mogelijk vindt om de opleiding op de werkplek opnieuw aan te vatten, mag de leerling in een alternerende opleiding opnieuw naar de werkplek, op voorwaarde dat: 

  • De onderneming de richtlijnen en beschermingsmaatregelen toepast zoals voorzien in de ‘Generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan’ (en indien beschikbaar de sectorale vertaalslag hiervan). De generieke gids en sectorgidsen vind je op de website van de FOD werk.
  • Er zorgvuldig overleg is geweest tussen onderneming en opleidingsverstrekker, zodat kwaliteitsvolle begeleiding en een veilige werkomgeving voorzien kunnen worden.

Voor leerlingen die hun opleiding volgen in een onderneming uit de horecasector (PC 302) stelt de sector als bijkomende voorwaarden dat de mentor het werk ook hervat en dat er in de onderneming geen tijdelijke werkloosheid meer is voor werknemers in dezelfde functie als de leerling.

Als deze voorwaarden niet vervuld zijn, mag de leerling de werkcomponent niet hervatten.

Leerlingen die ziek zijn, die behoren tot een risicogroep of die samenleven met personen die behoren tot een risicogroep, nemen contact op met de huisarts en volgen het advies van de huisarts.

Volledig of gedeeltelijk

De werkcomponent kan volledig of gedeeltelijk hervat worden. Indien nodig, kan in onderling overleg tussen onderneming, opleidingsverstrekker en leerling een nieuw uurrooster opgesteld worden en/of kunnen nieuwe afspraken gemaakt worden over het opleidingsplan. Om administratieve overlast te vermijden, moeten wijzigingen aan het uurrooster of opleidingsplan momenteel niet geregistreerd worden in het digitale loket.

Lengte van de periode zonder werkplek

Er is een uitzondering voorzien op de lengte van de periode zonder werkplek om te verhinderen dat deze leerlingen uit de duale opleiding uitgeschreven moeten worden.

Tijdelijke werkloosheid

Als ondernemingen hun werkzaamheden (moeten) stopzetten als gevolg van de maatregelen van de Nationale Veiligheidsraad, wordt de overeenkomst geschorst. Ondernemingen vragen voor hun leerlingen met een OAO of deeltijdse arbeidsovereenkomst (DA) tijdelijke werkloosheid aan (zoals voor gewone werknemers).

Voor meer informatie (onder andere over tijdelijke werkloosheid) kan je terecht op de website van SYNTRA Vlaanderen.

Wat met leerlingen in de aanloopfase?

De volledige opstart van de aanloopfase is terug mogelijk. Voorheen was het beperkt tot jongeren met een reële werkervaring, maar vanaf nu zullen ook jongeren zonder werkervaring terug begeleiding krijgen van een organisator.

Een aantal aandachtspunten hierbij:

  • Maak als organisator een risicoanalyse en communiceer de noodzakelijke elementen goed naar de school en de leerling.
  • Zet maximaal in op individuele begeleiding. Dat maakt de verplichte veiligheidsvoorzieningen vlotter mogelijk. Lees alles over veiligheid in het draaiboek.
  • Als je toch een groepsbegeleiding organiseert, behoud dan maximaal de bestaande contactbubbels en respecteer de verplichte veiligheidsmaatregelen.
  • Ook de werking van interne ateliers kan terug opgestart worden. Hou rekening met de verplichte veiligheidsmaatregelen en pas je risicoanalyse aan wanneer een leerling een externe locatie bezoekt.

Naar boven

Wat met stages in het secundair onderwijs?

Sinds 15 mei kunnen de stages in het voltijds onderwijs (zowel gewoon als buitengewoon secundair onderwijs) terug opstarten van zodra de betrokken bedrijven terug opstarten. Mogelijk kan niet elke onderneming terug starten met de stage, of acht niet elke school het opportuun dat de stage terug opstart. Als die afwegingen ertoe leiden dat stageplaatsen worden geheroriënteerd, kan onderstaande beslissingsboom een houvast bieden:

  • 1ste stap: geef voorrang aan leerlingen duaal leren/leren en werken: die leerlingen gaan naar een werkplek in het kader van competentieverwerving. Geef ook prioriteit aan leerlingen voor wie een stage verplicht is vanuit een federale regelgeving (opleiding verzorging/zorgkundige/farmaceutisch-technisch assistent).
  • 2de stap: leerlingen waarbij de stage verplicht is in het curriculum (en die verplichting nog niet werd doorlopen) moeten voorrang krijgen op leerlingen die geen stageverplichting hebben of deze verplichting al hebben volbracht (zie artikel 157 §6 van de codex secundair onderwijs). Als een verplichte stage niet mogelijk is, kan er beroep worden gedaan op de overmachtsbepaling die nu al in de regelgeving voorzien is.
  • 3de stap: laatstejaars krijgen voorrang op andere leerlingen.

Als een stage niet kan doorgaan zoals voorzien, bekijk dan het thema 'evalueren en attesteren' van het draaiboek voor de heropstart van de lessen. Als er voldoende informatie is om te evalueren, kan de klassenraad zich uitspreken over de voortgang van die leerling. Een goede motivering van een beslissing van de klassenraad, strekt daarbij steeds tot aanbeveling. Bekijk ook de noodmaatregelen over evaluatie.

Buitenlandse stages

  • Alle buitenlandse stages blijven geschorst. 
  • Voor vragen rond Erasmus+, neem je contact op met je dossierverantwoordelijke bij EPOS. Bekijk ook de website van EPOS.

Naar boven

Mag je nog schooluitstappen organiseren?

  • Meerdaagse excursies zijn verboden.
  • Je organiseert nu beter geen schooluitstappen, sportdagen ... meer, zodat je meer onderwijstijd hebt om te focussen op je geselecteerde doelen.
  • Je kan er, na overleg met de lokale personeelsvertegenwoordigers, voor kiezen om geplande facultatieve verlofdagen en pedagogische studiedagen niet te laten doorgaan.

Lees meer over het thema organiseren in het draaiboek.

Wat met buitenlandse schooluitstappen?

Naar boven

Mogen handelsactiviteiten die aansluiten bij het pedagogisch project heropstarten?

In scholen waar handelsactiviteiten een essentieel deel uitmaken van het pedagogische project kunnen deze activiteiten heropstarten.

Voorwaarden:

  • Je past de regels toe die gelden voor andere handelszaken zoals:
    • Afstand houden
    • Handhygiëne
    • Mondmaskers dragen
  • De activiteit gaat door in een afgescheiden ruimte.

Naar boven

Mogen leerlingen die niet herstarten, toch al een computer in het computerlokaal op school gebruiken? 

Dat kan je als school toelaten. Als schoolteam kan je extra aandacht geven aan de leerlingen die je moeilijk bereikt bij het afstandsleren. Je kan leerlingen met specifieke problematieken uitnodigen om hen om te ondersteunen op school. Dat kan ook voor leerlingen uit andere klassen dan diegene die herstart zijn.

Naar boven

Als de lessen op school voor sommigen herstarten, blijft het voor de andere leerlingen gelden dat ze 4 uur per dag voor school moeten werken? 

4 uur schoolwerk per dag is een pedagogisch advies. Het behoort tot de pedagogische vrijheid van de school om de werkbelasting van leerlingen te bepalen. Je kan ervoor kiezen om leerlingen meer te laten werken, maar ook minder. Je houdt daarbij best rekening met de leeftijd van de leerlingen en hun psychosociale belasting (die hoger ligt dan in niet-coronatijd). In een secundaire school maak je best ook afspraken binnen het lerarenteam, zodat de werkbelasting van de leerlingen, en indirect van hun ouders, niet te hoog wordt.

Naar boven

Mogen scholen differentiëren in de 1ste graad naargelang de noden van de leerlingen?

Zeker. Dat is zo in niet-coronatijd, en ook in coronatijd.

Naar boven

Wat met middenscholen die enkel een 1ste graad hebben?

Middenscholen kunnen de leerlingen van het 2de leerjaar van de 1ste graad (zowel A- als B-stroom) laten herstarten op school vanaf 2 juni voor 2 volle of 4 halve dagen per week. De leerlingen van het 1ste leerjaar van de eerste graad nodig je enkele dagen (minstens 1 dag) in juni uit.

Scholen kunnen leerlingen uit alle leerjaren in geval van grote leerbehoeften wel individueel op school uitnodigen voor individuele begeleiding.

Naar boven

Zijn er concrete tips voor de praktijklessen die doorgaan op school?

Voor concrete tips wend je je best tot je pedagogische begeleidingsdienst. Er zijn te veel verschillende praktijkopleidingen om daar vanuit de overheid tips over te geven. Bovendien situeert deze vraag zich binnen het domein van de pedagogische vrijheid. 

Lees ook de maatregelen voor de praktijkgerichte component in het secundair onderwijs.

Naar boven

Hoe pakt de school de lessen in afstandsleren aan voor kinderen die ervoor kiezen niet naar de lessen op school te gaan? 

Vragen hierover kan je stellen aan je pedagogische begeleidingsdienst. Het behoort namelijk tot de pedagogische vrijheid van de school. 

Naar boven


Extra informatie