Draaiboek heropstart lessen: thema evalueren en attesteren

  • Scholen moeten de kans krijgen om dit schooljaar nog alle leerlingen weer naar school te laten komen. Scholen bepalen echter zelf, binnen de aangepaste veiligheidsmaatregelen, welke uitbreiding voor hen haalbaar en doenbaar is, zowel qua leerjaren, timing als het aandeel onderwijstijd op school. Hierbij moet rekening gehouden worden met de beschikbaarheid van personeel en infrastructuur.
  • Het draaiboek is een dynamisch document. Aanpassingen aan dit draaiboek verneem je via Schooldirect en de socialemediakanalen Facebook en Twitter.

Dit hoofdstuk is beperkt van toepassing op het gewoon en buitengewoon basisonderwijs. Het is wel van toepassing op het buitengewoon secundair onderwijs, maar op sommige opleidingsvormen meer dan op andere. Als het hier gaat over het civiel effect van de studiebekrachtiging, is dit minder van toepassing op OV1 en OV2, maar zeker wel op OV3 en OV4.

Uitgangspunten

  • Iedereen krijgt een faire evaluatie.
  • De klassenraad krijgt het vertrouwen om met kennis van zaken de juiste beoordeling te maken.

Maatregelen

Evaluatiemaatregelen

De noodregelgeving voor het schooljaar 2019-2020 voorziet een mogelijkheid om af te wijken van het schoolreglement in het kader van evaluatie in functie van de overmachtssituatie. Communiceer hier duidelijk over met ouders en leerlingen.

Basisonderwijs

  • Scholen mogen voor de rest van het schooljaar afwijken van de evaluatiemaatregelen zoals die zijn opgenomen in het schoolreglement. Communiceer dit duidelijk aan ouders. Je hoeft uitzonderlijk de wijzigingen niet voor akkoord voor te leggen aan ouders. Ook moet je de wijzigingen in het schoolreglement  uitzonderlijk niet met de schoolraad overleggen, maar wel communiceren. Het is wel belangrijk om de wijzigingen met het personeel te overleggen.
  • De wijzigingen mogen geen afbreuk doen aan de essentiële rechten van de leerlingen (zoals het recht op motivering bij een negatieve beslissing, het recht op beroep). Het gaat eerder om praktische zaken zoals de vorm van evalueren, de frequentie… 
  • Om de onderwijstijd dit schooljaar bij het heropstarten van de scholen nog ten volle te kunnen benutten, mag je het getuigschrift basisonderwijs tot en met 7 juli uitreiken, in plaats van uiterlijk op 30 juni. Daarover moet je vooraf wel met het personeel overleggen. Als het je getuigschrift na 30 juni uitreikt, moet je ook de termijn waarbinnen ouders in beroep kunnen gaan, verschuiven.

Secundair onderwijs

  • Scholen mogen voor de rest van het schooljaar afwijken van de evaluatiemaatregelen zoals die zijn opgenomen in het schoolreglement. Je kan wel niet afwijken van de schriftelijke motivatieplicht en de beroepsmogelijkheid bij negatieve eindbeslissingen van de (delibererende) klassenraad, namelijk niet geslaagd of geslaagd met beperkingen. De gebruikelijke termijnen die je hanteert in het geval van beroep, kan je wel aanpassen.
  • Afwijkingen van het schoolreglement:
  1. Overleg je vooraf met je personeel als er personeelsgevolgen aan verbonden zijn
  2. Bezorg je ter kennisgeving aan de schoolraad
  3. Communiceer je duidelijk aan ouders en leerlingen
  • In het gewoon secundair onderwijs kan de termijn waarbinnen de delibererende klassenraad moet beslissen opschuiven van 30 juni 2020 naar 7 juli 2020. Dit kan nodig zijn wanneer de klassenraad op 30 juni meent nog niet te beschikken over alle nodige informatie om een degelijk onderbouwde beslissing te nemen. Indien een schoolbestuur van deze mogelijkheid gebruik wil maken moet dit vooraf worden overlegd met de bevoegde lokale personeelsvertegenwoordiging.

Naar boven

Gevalideerde proeven

  • De gevalideerde toetsen in het lager onderwijs worden dit jaar uitzonderlijk optioneel. 
  • Je kan, na overleg met het personeel, zelf kiezen of je dit schooljaar de gevalideerde proeven, verplicht voor 3 leergebieden, afneemt.

Naar boven

Praktijkgerichte component in het secundair onderwijs

Bij heel wat opleidingen in het secundair onderwijs hoort een praktijkgerichte component die buiten de school wordt gerealiseerd. Door de coronacrisis kan het zijn dat deze onderdelen van de opleiding niet voor elke leerling ingevuld worden. 

  • Scholen zullen niet altijd in de mogelijkheid zijn om de geïntegreerde proef te organiseren op het einde van dit schooljaar in het voltijds gewoon secundair onderwijs en opleidingsvorm 4 van het buitengewoon secundair onderwijs of de kwalificatieproef in het BuSO OV3. Ook de betrokkenheid van externe deskundigen bij de beoordeling van de GIP of kwalificatieproef kan in het gedrang komen. Daarom wordt zowel de organisatie van een GIP als van een kwalificatieproef facultatief gemaakt. Voor de afwezigheid van een externe deskundige kan overmacht worden ingeroepen.
  • In de kwalificatiefase van opleidingsvorm 3 van het buitengewoon secundair onderwijs is vastgelegd dat de leerling een minimum aantal dagen stage per schooljaar moet doen. Hierop wordt nu een afwijkingsgrond wegens overmacht ingevoerd analoog met de  afwijking bij alle stages in het gewoon secundair onderwijs. 
  • Voor de opleidingen zorgkundige duaal en kinderbegeleider duaal is telkens in het standaardtraject vastgelegd dat de leerling in twee werkplekken tewerkgesteld moet worden, voor een minimum aantal uren.  Door de coronacrisis vinden velen moeilijk invulling bij hun tweede werkplek. Daarom werd een uitzonderingsmaatregel uitgewerkt als leerlingen niet voldoen aan die bepaling uit het standaardtraject. Bovendien werd ook de minimumtermijn voor de werkervaring binnen deze standaardtrajecten voor dit schooljaar losgelaten.

Naar boven


Latere examens mogelijk bij de examencommissies  voor getuigschrift basisonderwijs

Uitzonderlijk kunnen de examenscholen voor het getuigschrift basisonderwijs de examens organiseren en de getuigschriften uitreiken tot eind augustus 2020

Naar boven


Toelatingsvoorwaarden secundair onderwijs voor volgend schooljaar gewijzigd

Uitzonderlijk kunnen leerlingen die aan het einde van het schooljaar 2019-2020 geen getuigschrift basisonderwijs halen toch toegelaten worden tot de A-stroom van het secundair onderwijs. Omgekeerd kunnen leerlingen die aan het einde van schooljaar 2019-2020 een getuigschrift basisonderwijs halen toch toegelaten worden tot de B-stroom van het secundair onderwijs. In beide gevallen moet er een gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad van de secundaire school zijn en de ouders moeten akkoord gaan.

Naar boven


Attestwijziging gedurende het schooljaar mogelijk

De coronacrisis kan een impact hebben op de kwaliteit van de handelingsgerichte diagnostische trajecten om een verslag op te maken voor toegang tot het buitengewoon onderwijs of tot een individueel aangepast curriculum in het gewoon onderwijs. Daardoor zou in de loop van het schooljaar 2020-2021 kunnen blijken dat een leerling verkeerd is georiënteerd. Daarom worden attestwijzigingen mogelijk gemaakt doorheen schooljaar 2020-2021 zodat die leerlingen naar een ander type of opleidingsvorm kunnen overgaan.

Naar boven

Mag je examens voor meerdere contactbubbels organiseren in 1 lokaal?

Je mag examens voor meerdere contactbubbels organiseren in 1 lokaal, op voorwaarde dat er voldoende afstand bewaard wordt tussen de contactbubbels. De afstandsregels blijven ook gelden tussen leerlingen en personeelsleden en tussen leerlingen van het secundair onderwijs onderling. Lees meer over hoe je voldoende afstand bewaart.

Naar boven

Mag je studiebewijzen elektronisch uitreiken aan leerlingen secundair onderwijs?

Nee, het is nog niet mogelijk om studiebewijzen rechtsgeldig elektronisch uit te reiken. Dit vergt nog meer voorbereiding en onderzoek naar onder andere fraudebestendigheid.

Gewoon secundair onderwijs

Getuigschriften die op het einde van de 1ste en 2de graad worden uitgereikt en de eindstudiebewijzen (studiegetuigschrift, diploma secundair onderwijs) moeten in het gewoon secundair onderwijs dus op papier bezorgd worden aan de leerlingen. Voor de leerlingen die herstarten, kan je de uitreiking van de studiebewijzen in het kader van de heropstart organiseren. De leerlingen die niet herstarten, nodig je individueel uit om het studiebewijs te overhandigen.

Voor de tussenliggende leerjaren worden de oriënteringsattesten, zoals altijd, op school bewaard. De eindbeslissing van de delibererende klassenraad kan, al dan niet in de vorm van een rapport, wel digitaal bezorgd worden. Als een leerling of ouder een papieren versie vraagt (bv. in functie van schoolverandering of beroepsprocedure), moet je die bezorgen. Maak hiervoor afspraken met de betrokken leerling en ouders.

Buitengewoon secundair onderwijs

Dezelfde regeling geldt voor het buitengewoon secundair onderwijs. Wanneer je school nog niet herstart, worden attesten en eventuele getuigschriften individueel aan de leerling overhandigd. Voor de leerlingen die wel herstarten, kan je de uitreiking van de studiebewijzen in het kader van de heropstart organiseren. Het advies na afloop van de opleidingsfase kan je digitaal bezorgen. Als een ouder of leerling een papieren versie vraagt, moet je die bezorgen. Maak hiervoor afspraken met de betrokken leerling en ouders.

Oriënteringsattesten in opleidingsvorm 4 bezorg je volgens dezelfde modaliteiten zoals in het gewoon secundair onderwijs.

Leren en werken

Binnen het stelsel voor leren en werken, bezorg je de attesten en studiebewijzen op papier aan de leerlingen. Voor de leerlingen in de fase van arbeidsdeelname die herstarten, kan je de uitreiking van de studiebewijzen in het kader van de heropstart organiseren. Voor de leerlingen die buiten de fase van arbeidsdeelname een studiebewijs moeten ontvangen, maak je een afspraak om het studiebewijs individueel te overhandigen.

Studiebewijzen kunnen wel op een rechtsgeldige manier elektronisch ondertekend worden. Meer informatie vind je op de website van Informatie Vlaanderen.

Naar boven

Adviezen

  • Maximaliseer de resterende onderwijstijd. In het basisonderwijs betekent dit dat er best lesgegeven wordt tot 30 juni. In het gewoon secundair onderwijs betekent dit dat de eventuele examens best enkel in de laatste week van juni georganiseerd worden.
  • Als er examens georganiseerd zouden worden, houd rekening met de belasting van de leerlingen. 
  • Als er voldoende informatie is voor een degelijke beoordeling, gebruik de onderwijstijd dan niet om examens te organiseren.
  • Denk na over alternatieve evaluatievormen en over alle informatie waardoor beslist kan worden dat een leerling de nodige kennis en vaardigheden verworven heeft die relevant kan zijn bij de eindbeoordeling.
  • Kansen op een extra evaluatie gaan prioritair best naar kinderen en jongeren voor wie er onvoldoende basis is om te beoordelen op basis van de evaluatieresultaten van vóór 13 maart.
  • Bij negatieve evaluaties: zorg voor voldoende transparantie en een grondige en goed onderbouwde motivering. Zo vermijd je juridisering.
  • Maak gebruik van alle mogelijkheden in de regelgeving, bijvoorbeeld graadevaluaties in het secundair onderwijs. 
  • Tracht met de delibererende klassenraad voor zoveel mogelijk leerlingen tot een weloverwogen beslissing te komen in juni/juli. Geef leerlingen waar mogelijk het voordeel van de twijfel. Maak gebruik van vakantietaken en remediëring zodat leerlingen zelf tijdens de vakantie bepaalde tekorten kunnen bijwerken. Maak, indien nodig, gebruik van bijkomende proeven, herexamens, inhaalstages … om bijkomende informatie te verzamelen en zoveel mogelijk kinderen een tweede kans te geven.

  • Evaluaties die gebeurden in de drie weken vóór de paasvakantie kunnen enkel als formatief beschouwd worden.
  • Formatieve evaluatiegegevens uit de drie weken vóór de paasvakantie en van de periode van preteaching kunnen enkel in het voordeel van de leerling gebruikt worden.
  • Voor leerlingen van het 1ste, 3de en 5de jaar gewoon secundair onderwijs en van het deeltijds beroepssecundair onderwijs organiseer je best - los van eventuele evaluaties – ten minste 1 afsluitende dag, en meer als het kan. Tijdens deze afsluitende dag(en) is er zowel ruimte  voor het psychisch en emotioneel welzijn van leerlingen als voor het voeren van een dialoog met de leerlingen over hun leervorderingen en de studieoriëntering. Scholen kunnen zo een beter zicht krijgen op de pedagogische en psychosociale situatie van hun leerlingen, ook met het oog op volgend schooljaar. We geven ruimte aan de scholen om invulling te geven aan deze dagen. 
  • Scholen die ervoor kiezen om de deliberaties begin juli te houden, verzekeren de leerlingen en hun ouders dat zij de resultaten ten laatste op 7 juli krijgen. Scholen kunnen hier enkel voor kiezen na overleg met de lokale personeelsvertegenwoordigers.
     

Ondersteunende vragen

  • Welke doelen kunnen via permanente evaluatie?
  • Welke informatie leveren de online platformen? (bijvoorbeeld format waarop evaluatie aangereikt wordt)
  • In welke jaren is summatieve evaluatie noodzakelijk? 
  • Welke vakken nemen we op in de examenperiode?
  • Hoe organiseren we deliberaties? Wie delibereren we? Wanneer delibereren we?
  • Houden we er rekening mee dat onze beslissing impact heeft op andere scholen?
  • Wat zijn de vangnetten indien twijfel?
  • Kunnen we de beoordeling uitstellen?
  • Welke mogelijkheden voor tweede kansen of voor ondersteuning zijn er in de grote vakantie? (herexamens, bijkomende proeven, vakantietaken, zomerscholen…)

Download de volledige checklist:

Naar boven


Extra informatie