De verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleiding houdt studenten een spiegel voor


Persmededeling kabinet Vlaams minister van Onderwijs, 11 maart 2019


Het verplicht afleggen van de niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleiding is voor de studenten een waardevol feedbackinstrument dat hun sterkt in hun verdere studie-oriëntering. Dat blijkt uit een onderzoek van VLHORA (Vlaamse Hogescholenraad) op basis van de eerste editie van de proef. Sinds 2016 organiseert VLHORA met steun van de Vlaamse minister van Onderwijs een verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleidingen, beter gekend als Instaptoets Lerarenopleiding (ILO). De proef vormt geen drempel om de opleiding te starten. Het doel is de student-in-spe een spiegel voor te houden en de studiekeuze versterken. Uit het onderzoek blijkt dat studenten die de proef afleggen met realistische verwachtingen aan de start komen en weten waar ze extra op kunnen werken.

De verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleiding kan op eigen tempo online worden gemaakt via www.onderwijskiezer.be en peilt in eerste instantie naar de Nederlandse taalvaardigheid. Die is vanzelfsprekend in alle lerarenopleidingen van groot belang. Daarnaast wordt er gekeken naar studievaardigheden en motivatie, twee belangrijke graadmeters voor studiesucces. Specifiek voor de educatieve bacheloropleiding lager onderwijs komt daar een onderdeel Frans en een onderdeel wiskunde bij.

Het resultaat op de proef is niet bindend, met andere woorden een hogeschool kan een inschrijving niet weigeren. De hogescholen houden wel rekening met het resultaat door waar mogelijk te adviseren om bij te scholen. Het rapport laat ook zien dat hogescholen effectief inzetten op remediëring en trajecten op maat, op basis van de resultaten van de proef.

Verplichte niet-bindende toelatingsproef is effectief feedback instrument voor studenten

VLHORA heeft op basis van de eerste editie (2016) van de verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleidingen (de educatieve bacheloropleiding kleuter-, lager of secundair onderwijs) een onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de proef. Hierdoor krijgen we een gedetailleerd beeld van de eerste impact van de proef. De resultaten van de verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleiding geven een goede aanwijzing over hoe de student ervoor staat bij de start van de opleiding, maar zeggen niet alles over de slaagkansen. Bovendien blijkt dat de proef een goede voorspeller is van de behaalde eindresultaten na een jaar studeren. Wie goed scoort, heeft significant meer kans op slagen in het eerste jaar.

Goede score op de proef is betere voorspeller dan achtergrondkenmerken student

De proef heeft een duidelijk effect op de student en de studieloopbaan zelf. Studenten worden effectief een spiegel voorgehouden en gaan ermee aan de slag. Een goede score op de proef is daarnaast ook een belangrijkere voorspeller van studiesucces dan achtergrondkenmerken van de student zoals vooropleiding en sociaal-economische status. Studenten met een kwetsbare achtergrond hebben evenveel slaagkansen als studenten zonder kwetsbare achtergrond, als ze een goede score halen op de proef en de feedback ter harte nemen. Ook de opleiding die de jongere in het secundair onderwijs volgde is een minder belangrijke voorspeller van studiesucces dan een goede score op de proef. Dit blijkt uit een eerste kleine steekproef die bij later onderzoek verder opgevolgd zal worden. Met andere woorden, een leerling met een bso-diploma die goed scoort heeft evenveel slaagkansen als een leerling met een aso-diploma die goed scoort op de proef.

De resultaten van dit onderzoek zullen nog verder geanalyseerd en opgevolgd worden. Maar we zien dat de verplichte niet-bindende toelatingsproef aan alle studenten kansen geeft om verder te studeren en geenszins een drempel vormt om te starten met de opleiding.

Eric Vermeylen, secretaris-generaal van VLHORA: “De instaptoets staat de democratisering van het hoger onderwijs niet in de weg. Zo blijkt uit de cijfers dat ook studenten met een bso-diploma en studenten uit sommige kansengroepen evenveel slaagkansen hebben als aso-studenten en studenten zonder kwetsbare achtergrond. Tenminste: wanneer ze goed scoren op de instaptoets en de feedback ter harte nemen.”

Vlaams minister van Onderwijs: “Het doel van de verplichte niet-bindende toelatingsproef voor de lerarenopleiding is om studenten-in-spe een spiegel voor te houden. Zodat ze met realistische verwachtingen aan de start van de opleiding komen. Het is één van de elementen in het versterken van het studiekeuzeproces van jongeren. Het is geen ‘examen’. Het resultaat voorspelt voor een deel mogelijk studiesucces, maar het studietraject zelf zal dat uiteindelijk bepalen. Net daarom is de feedback bij de start en de eventuele remediëring zo belangrijk.  De proef toont studenten hoever ze staan en zet hen aan om bij te sturen indien nodig.”